Sol e area

O deserto do Sáhara

O Sáhara é unha terra sen misterios,

amarela soedá de sol e area:

¿quen dixo que o Sol é a ledicia?

Nos oasis agroma o berro inútil

das palmeiras, orfas e vencidas

diante tanta impotencia e desespero.

Ninguén, mellor que os beduínos, sabe

o amiga que pode ser a nosa sombra.

As choivas de area asubían feroces

como enormes serpes monstruosas.

Neste ermo de area requeimada

unha vea de agua é flor exótica

recendendo frescura e fermosura.

Aquí, no deserto, un nunca sabe

se aquela figuración que vai ou vén

é duna, vento, caravana

ou un vermello espellismo alucinado.

Quen escribe estes versos,

tan amigo da choiva e do orballo,

ten soñado e maxinado o Sáhara

-e sentido a súa sede nos seus soños-

como unha terra que nunca tripará.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Os outeiros agarimados polo poeta

                 Hasparren

(Baixos Pirineos. País Vasco-francés)

Demoradas lecturas e ensoñaciós amadas

un día leváronme a Hasparren,

na compaña de Saleta e máis do Lois.

O pobo é pequeno, branco e verde.

Perfílanse, ao lonxe, os Pireneos

dunha cor entre azul e esmeralda.

Hasparren non é Francia:

os Baixos Pirineos son patria euskera,

óllase na xente, nas casas, na paisaxe.

Nun cantiño do pequeno cemiterio,

que ten algo de horto e de xardín,

dorme en paz da terra Francis Jammes.

Derriba da súa lápida deixamos,

con fonda tenrura emocionada,

as rosas da nosa admiración

e os caraveis do noso sentimento.

Nesta bisbarra, euskera e montañosa,

viven os soños do poeta. Sabémolo

porque son máis redondos os outeiros,

que el os luíu coa súa bondade

e agarimounos coa luz da súa mirada.

E o vento lembra sempre, sempre,

como se foran as cordas dunha lira,

as súas nevadas barbas patriarcais.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Lisboa, a cidade

Lisboa non é unha cidade: é a cidade,

lugar para empadroar a fantasía,

lar no que un estivo dende sempre,

lembranza do pasado e do futuro,

capital da nostalxia.

As nosas paixós, carraxes e degaros,

teimas, anceios e visiós acóllense

ás formas femininas dos outeiros

e habitan as prazas e as rectas

da clara xeometría pombaliana

ou as rúas retortas como a vida

nas que procuramos certo amparo

fronte á incerteza absurda do destino.

Ouh sagro Texo: irrepetíbel espello

para reflexar, luír e arquivar

ensoñaciós tan íntimas e ousadas

que endexamais contamos a ninguén.

¿Qué amor paciente e incontíbel,

que prodixiosa luz,

qué alta e pura marabilla

puido crear tal orde, esta beleza,

un humano espacio terreal

no que non cabe mellora ou perfección?

En Lisboa sentimos -só en Lisboa-

latexar o noso corazón acompasado

co ser popular e eterno da cidade:

unha fonda tenrura compañeira

que convivirá con un xa toda a vida.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Camiños de amizade

Manuel María, grande viaxeiro, percorreu tamén as terras de Euskal Herria, como di neste poema, talvez composto despois dalgunha das súas viaxes con parada na casa de Xosé Estévez...

Euskadi

Andiven desde Irún a Somorrostro

e de Uztarrotz a Bergüenda.

Pasei por Gasteiz e por Donostia.

Crucei o Gran Bilbao ou Gran Babel

coa lembranza viva como brasa

dunha máxica verba inextinguíbel

de Gabriel Aresti Segurola,

voz baril e clara e neboenta,

patria euskera

difícil, rexa, combatida.

O rumor do mar tiña

unha música fosca, poderosa

como a mensaxe dun antergo deus.

A luz tenra dos vales,

sufrindo un ceo gris-tristura,

escoaba

a labarada das cores da ikurriña,

símbolo dun pobo

que non poderá

ser destruído endexamais.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Soños fuxidíos

Os meus febles soños melancólicos

sempre me foxen para Bretaña.

E cando voltan

traen gusto a codeso,

saramago, xesta e hidromel.

Ás veces sangran

polas feridas que lles fan

as duras espiñas das silveiras.

En ocasiós demoran moito

contemplando dolmens,

estraños petroglifos,

cruceiros e calvarios populares

ou entretéñense querendo descifrar

a forte cadencia melodiosa

do idioma bretón que ten

música de vento e cantería.

De raro en raro os soños meus

quedan pendurados nas ponlas

das abidueiras e salgueiros

en figura de néboa esfarrapada

para ollar correr os ríos

e deixarse adormecer

ao seu murmurio de gaita familiar.

Teño que ir a Rennes novamente

e escoitar o mar en Saint Maló.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Sei dun país

Sei dun país que existe e non existe:

é unha patria terreal e humana

que envellece comigo día a día.

Teño na lembranza o seu recendo

a terra húmida, rosas e loureiro.

Habito as súas cidades exemplares

feitas de amor, dor e pedra grá

con árbores e rúas silandeiras

que van desembocar a prazas íntimas

de nomes de estrela ou andoriña.

Nos meus ollos levo as súas paisaxes,

a máxica xeometría das súas casas,

o seu ceo limpo, azul‐grisento,

sucado de leves nubes camiñantes,

de brétemas vagas como anceios

e luceiros que queiman como brasas.

Nos meus ouvidos gardo o son sutil

do vento cantando nos carballos,

o musical murmurio dos seus ríos,

o berro escuro e forte dos seus mares

e os versos que din as arboredas.

Esta patria existe. Eu vivo nela.

Non ten odios, rancores nin envexas.

Nunca souben, nin sei, o nome seu.

Mais cando desexo nomear a este país

os meus beizos énchense de luz

e, dende o fondo do ser, digo: SALETA.

O camiño é unha nostalxia (1985)  

Primavera de caraveis

Portugal

Gardo as miñas lembranzas portuguesas

ao lado dos desexos,

dos soños, do amor,

de todo o que me é íntimo e querido.

A sacra Brácara é a capital

dos meus imprecisos matinares

onde a vide báquica

abraza, cingue e sube ao olmo

como cantan

os inesquecíbeis versos de Virxilio.

Portugal ten as cores

da melancolía e da esperanza

e florece en outonos perfectísimos.

Os días portugueses quedaron en min

inconmovíbeis, cunha dourada luz

que ilumina, maina, os meus desvelos,

un mundo de primaveras e nostalxias,

pombas, roseiras, andoriñas

e caraveis roxos que rebentan

nunha fonda paixón alucinada.

Sempre. Sempre volto. Sempre.

E nunca máis me vou de Portugal.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Barcelona en breve tempo

Como infatigable viaxeiro, Manuel María percorreu numerosas terras ás que lles adicou poemas, como este:

Catalunya

Soñei con Catalunya longamente,

vivina con amor un breve tempo.

¡Romano alciprés de Tarragona!

¡Labregos de Lleida!

Girona, redonda e misteriosa,

escoitando ao Ter para apropiarse

do seu acento puro, que naceu

na grave soedá dos Pirineos.

Ramblas de Barcelona,

delicada Primavera do mundo,

onde se misturan e confunden,

nun orde latino e catalán,

recendos a mar e a laranxeiro,

cheos de claridade

e dunha vaga nostalxia indefiníbel.

O camiño é unha nostalxia (1985)

Sempre ao norte

O Norte

¿Cómo será o Norte de brétemas escuras,

mestas e pechadas como a noite,

onde o vento feroz e poderoso

-do que deprende o lobo os seus oulidos-

asusta boscos de abetos e piñeiros

e as leves e xentís abidueiras,

miñas donas amadas,

de carne de neve e máis de lúa?

¿Cómo serán ou non serán

os fiordos de Noruega

e as lonxanas rúas de Kiruna?

¿Qué foi dos viquingos

e qué brisa ousa repetir

as arrepiantes navegaciós de San Olafo?

¿Qué morte consome sen remedio

ao anémico sol da meianoite?

¿Cómo bradarán os renos

e cómo ecoarán nas fragas

os seus urxentes laios amorosos?

Maxino o Norte

como un inmenso corazón de xelo

que soio se atreve a latexar

cando en abril sorrí a Primavera.

O camiño é unha nostalxia (1985)