Pequeneiro lugar vexetal

Recentemente oín falar deste lugar que tanto facía pensar a Manuel María cando pasaba por alí cara Monforte, por estar abandonado: non só lle adicou este poema, senón que ambientou nel o seu relato "O Kriloi está no Cereixal".

Lembranza do Cereixal Este lugar, unha aldea abandonada, está ao pé da estrada que vai a Quiroga por Freixeiro. O pobo é pequeneiro e ten un nome fermoso e moi cabal: chámase Cereixal e pertence á aldea de Nocedo, terra de laxes e abicedo. Como dixen, Cereixal está sen xente e as casas desfanse lentamente. As veciñas e veciños do lugar denantes de marchar eran, ao ben visto, carboeiros. Estas terras quebradas, sen pastos nin lameiros, non teñen tampouco labradío. Os veciños non podían manter gado maior e só tiñan ovellas e cabrío. Eiquí eran a miseria e o non ter; a pobreza e a dor;

a orfandade, a inseguridade, o arrepío, o sentir a fame e máis o frío. Un día esta xente tan sufrida marchouse cara a vida. Agora non sei onde están, onde comen o pan. Non sei si a vida trata ben ou mal aos que foron pobres e sufridos veciños do Cereixal. Non sei si lembran tempos idos e si levan ou non no corazón saudades e morriñas destas terras pobriñas. O único que sei e adiviñei deste lugar é que del só se pode lembrar o seu nome fermoso, primoroso e vexetal no que canta a calandra e o pardal.

                                Versos para cantar en feiras e romaxes (1969)

A amizade e a memoria

Hoxe tivemos a ocasión de coñecer un novo soneto de Manuel María relacionado co Val de Quiroga e coas súas xentes, grazas a Xosé Estévez, que nolo leu durante unha charla que deu sobre Manuel María e a súa amizade con el; non está recollido no poemario Sonetos ao Val de Quiroga, porque foi escrito con posterioridade, ao morrer Xosé Teixelo, Pin, pintor quirogués que ilustrou a primeira edición desa obra. Na memoria do escritor e do pintor, e en recoñecemento da laboura de conservación documental e de difusión que está a facer o historiador que prologou o libro, reprodúcese aquí tal cal:

A orixe

O poeta chairego, nado en Outeiro de Rei, era de ascendencia quiroguesa por parte da nai. A ese val e ás terras montesías que o circundan adicoulles un poemario:

Quiroga: fáloche a ti para preguntar

pola perdida raíz da xente miña

que nesta terra viviu e, nela, tiña

asentamento profundo o seu solar.

¿Qué destino feroz ou qué pauliña

puideron, absurdamente, rematar

co seu constante, paciente laborar

e a súa vida ignorada e pequeniña?

Todo camiña á nada, para o olvido,

gravando nos ronseles da memoria

un recordo profundo e dolorido.

E, para poder vivir o xa vivido,

recupero teimudo a propia historia

e déixome perder entre o perdido.

Sonetos ao Val de Quiroga (1988)