Silencio?

Anxo de silencio

Anxo de silencio nas miñas maos de terra,

vivindo en chama apaixonada,

en voz de melro que canta nas silveiras;

eu óllote na noite como un paxaro morto,

como o cabelo dunha nena triste

que agonizou e fíxose aire.

Anxo de silencio, amigo, róesme as entrañas.

Ao teu redor é todo sombra,

medo a unha campana que non se pode tanguer,

a una morte que arrepía ás cousas.

Anxo de silencio, que vives no trasmundo

enloitando o teu corpo con vieiros sen luz:

aínda tés o cadáver dunha rosa.

Anxo de silencio sen canción:

estás na túa humildade como un verme

maldicido por Deus eternamente.

Mar Maior (1963)

Dous amores ata o fin dos tempos

Este soneto pecha o poemario que o autor adicou á casa patrucial en Outeiro de Rei, coñecida como "casa de Hortas":

Agora, que gastei os meus outonos

e ben entrado xa no propio inverno,

acredito no fugaz e no eterno

e só me asusta o raio, non os tronos.

Un, dende fai moitos anos, comprendeu

qie todo é asegún e relativo

e ninguén é tan bo nin tan cativo

nin podemos prescindir do propio eu.

Gardo dentro de min toda a fragancia

dos amados rincós da miña infancia

e os recendos que tiña a vella casa.

Foi chama o meu amor. Agora é brasa.

Saleta sempre. Perdón pola arrogancia:

"A luz é poderosa. A tebra, escasa".

Sonetos á casa de Hortas (1997)

Alma de terra

Dous poemiñas maxistrais do libro que Manuel María lle adicou nominalmente á chaira musicados por Uxía en "Andando a terra": o primeiro, moi coñecido, foi feito seu polo pobo; o segundo, é absolutamente complementario na súa visión dese espazo mítico.

Terra Chá

A Terra Chá somentes é:

un pobo aquí, outro acolá,

mil arbres, monte raso,

un ceo chumbo e tráxico

no que andan as aves a voar.

O resto é soedá.

Dimensiós

Ollada a Terra Chá dende as alturas

é semellante a un mar en calma.

Pra medila só valen dúas mensuras:

¡ferrados de corazón, fanegas de alma!

Terra Chá (1954)

Música fuxidía

Elexía por unha canción

Fuxiume non sei de que xeito

nen pra onde. Aquela canción

era unha mañanciña de maio,

a ave que cantou asombrada

no mencer feliz do paradiso,

a virxindade do mundo

e a da vida, a palabra

esencial, a luz máis clara,

a rosa perfeitísima,

a compaña total: a sagrada

frecha, mensaxe dun deus,

que me feriu, pra sempre, no

xusto lugar que máis me doi.

As lúcidas lúas do Outono (1988)

Os tempos son chegados

Compre afogar as bágoas,

bebelas si é preciso.

É urxente que a carraxe

nos acenda, que o seu

lume queime os nosos

prexuicios, a nosa vella

mansedume de bois cansos.

Compre que a nosa carraxe

coletiva -agora non

estamos para gaitas-

incendie, queime, purifique

o eido abandoado, ermo,

cuberto de silveiras

i herbas ruís que é

a nosa terra.

Despois

de feito o gran fumazo

hai que volver arar

a terra con potentes

tratores; logo, estercala.

Entón é o tempo de espetar

ben no fondo de todo,

a semente escolmada.

Versos para un país de minifundios (1969)

Terras bicadas polo Miño

Aquí queda o principio deste poema onde o poeta chairego percorre de vagar as terras que atravesa ese camiño de auga que é o Miño:

Terras

Terras ledas, caladas humildes e amorosas

feitas a rella de arado e pan centeo,

de homes escuros que vos aman

deica darvos a vida sen protesta,

queixa, blasfemia, maldición ou laio.

Terras polas que o Miño pasa silencioso:

aínda que vos bica non vos falou de amor,

nunca vos dixo a doce tenrura que leva

chantada como un coitelo nas entrañas.

Terras pacientes, sinxelamente boas,

ás que Abril agarima en vento maino:

dádeslle ao Miño todo o voso amor.

Baltar, Pacios, Liñares, Triabá, Lugo,

Ponte Vilar, Sinoga, Rábade, Mirapeixe,

Outeiro de Rei, Martul e Asteriz...

O Miño, canle de luz e néboa 1996)

Ruindade da materia

Aínda que teñamos o alento da vida e a sorte nos permita cruzarnos con presenzas marabillosas -como o propio Manuel-, os seres humáns somos perecedeiros:

Rondó da transitoriedade

Nós sabemos que somos transitorios,

unha música maina e pequeniña

que remata perdéndose

nun alén incerto que ignoramos.

Non importa que as azas dun anxo

pasen rozando levemente,

con delicadeza e unción,

a nosa materia rude e imperfecta

se a pústula do odio nos posúe

e os seus vermes verdes e viscosos

rematan devorando a nosa vida.

Compendio de orballos e incertezas (1991)