A romaría de Outeiro

A romaría da Santa Isabel na claridade

deslumeante do ardoroso xulio,

denantes de comezar a dureza

e a ledicia da seitura, conmovíate

dun xeito sutil e imperceptíbel.

A música das bandas mesturábase

co lento e xordo salmodiar do Miño.

Ti, Outeiro de meu, enfeitizábaste

con faroliños de papel e con

chillonas bandeiras estranxeiras.

A xente comía e bebía en exceso

dun xeito ritual, cunha tristura

solemne e moi anterga. A mocidade

acendía unha ilusión calada

e pequeniña. Os rapaces corrían

detrás das canas dos foguetes.

Despois da romaría quedaban polo chao

lixos, os papeis multicores dos farois

e as bandeiras, que un vento tormentoso,

misteriosamente, levaba cara á nada.

Ritual por unha tribo capital de concello (1986)

Saleta na casa de Hortas

Hoxe algúns e algunhas andamos a chaira seguindo as referencias poéticas de Manuel María a diferentes espazos localizados nesa comarca lucense. Esta andaina vai quedar recollida en distintos poemas que irán aparecendo aquí. O percorrido iníase, como non, na propia Casa Museo, lembrando o encontro da vivenda dos Hortas e a compañeira vital do poeta, Saleta:

Cando Saleta entrou por vez primeira

na casa petrucial dos vellos Hortas

abríronse, por si, todas as portas

e emocionáronse o cedro e a nogueira.

E, con Saleta, chegou a Primavera

e deulle nova vida ás seivas mortas

que rebentaron, pasmadas e absortas,

enchendo de luz e neve a horta enteira.

E toda a casa sorriu agradecida.

Semellaba unha flor a súa sorrisa:

a rosa máis ruborosa e acendida.

Saleta, silenciosa e conmovida,

sentiu no corazón a mao da brisa

e como entraba a casa na súa vida.

Sonetos á Casa de Hortas (1997)

Fisterra

Cheguei a Fisterra, alí onde

o sol desmaiado e silandeiro

morre no mar como unha bágoa.

Todo o peso da lenda

cae no meu corazón:

tal unha pedra

no escuro noitébrego dun pozo.

Ollo pasar o vento

purísimo e espido:

a súa voz é laio arrepiado

na imprecisa néboa do meu ser.

Cheguei ata Fisterra,

fin do mundo:

aquí

o tempo inmobilízase

e a vida comeza a súa

inexorábel conta cara atrás.

Versos do lume e do vagalume (1982)

Encrucilladas

Toda a miña tribo sementada está

de encrucilladas que non teñen

o agarimoso consolo dun cruceiro,

nin o amparo dun humilde retábulo

das ánimas. Camiños vellos,

tortos, dubidosos: non se sabe

se levan ou se traen, se van

ou se veñen, a quen traen

ou levan. E un queda inmóbil,

caviloso, estantío, sen saber:

cos nidios soños seus calados

na enigmática cruz da encrucillada.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

Sementeira

Na agra a luz é lene e apardada.

Vai ser a terra sementada.

Andan unhos homes a botar a anada.

Outros, cos bois, fan a sucada.

A terra déixase abrir, muda e calada.

O sucos son xeometría namorada:

homes e bois non saben nada...

¡As labandeiras na terra traballada

andan por entremedias da xugada!

Terra Chá (1954)

Outro da Gabriela Maira Roibás

VIII ¡Estou na vida e non sei cal é o torto ou o dereito!            ¡Ai! ¡Escuros veos de sombra fanme ignorar de onde veño!            ¡Ai! ¡A miña infancia perdida nun tempo que xa non lembro!           ¡Ai!

¡Son unha moura soidade chea de pasmo e de medo!            ¡Ai! ¡Tan soio a luz do amor aluma a vida que teño!           ¡Ai! ¡Ando perdida na vida como unha folla no vento!            ¡Ai! ¡E o misterio non desvea a ninguén o seu segredo!           ¡Ai!

Escolma de poetas de Outeiro de Rei (1982)

A hora da liberdade

Canción da hora do toque das sereas

Nas fábricas tocan as sereas

anunciando a saída

cara a vida,

rachando as cadeas

que levamos metidas deica as veas

e que nos atan ao traballo cotián

que trocamos por pan

que nos xunguen ao suor,

á dor,

ao accidente traidor.

Os toques das sereas traen a liberdade,

a verdade,

a volta ao fogar,

a dignidade

na que un sinte medrar

o gozo de ser home enteiro,

verdadeiro

e cabal

e non un pobre obreiro

con mínimo xornal.

Os toques das sereas son

a liberación

da producción

en honra e proveito do patrón.

Canciós do lusco ao fusco (1970)