sábado, 7 de marzo de 2020

Verbas

Hoxe Tino Baz presentou o seu disco 'Si cantan es ti que cantas...' na Casa Museo Manuel María; como evidencia o título, pon música a poemas de Rosalía de Castro. Foi un concerto moi especial. Porén, a súa presenza neste espazo recordoulle o poema 'Verbas a miña nai', de Mar maior, o primeiro texto que musicou do autor chairego. Como ese poema xa está recollido noutra das entradas deste blog, incorporamos xusto o que o antecede nese libro:


                                              ... e palabras lixeiras
                                         que as leva o vento.
                                                  Luís Pimentel

Verbas


Dicídeme verbas. As verbas son o acento
máis humano de toda a entraña
cando o medo nos cingue
e o mar naceu nun arrepío.
Entón o piñeiro é máis lanzal.
E a abidueira saña co amor e co vento.
Dicídeme verbas con transparencia de auga.
Verbas novas como: amigo, saudade, vento,
campana, silencio, e avelaira...
Dicídeme a verba amor lenta e suave
como se desfollárades a alma das verbas.
Non me digades que tal,
que as verbas non valen:
o seu corpo de ar, soño e orballo
é quebradizo como un Maio cheo de luz.
Deixádeme a min só
coa tristeza do solpor e das verbas.
Eu serei distinto,
porque andarei a falar coas miñas verbas.

Mar maior (1963)


domingo, 2 de febreiro de 2020

Mensaxe aos emigrantes galegos


                                    Para Anisia e Xosé Neira Vilas, na Habana

Teño necesidade de escribirvos. Quero
que escoitedes os meus versos humildes
nacidos do amor e a carraxe, homes
e mulleres galegas, que estades lonxe
da patria, arredados do país natal;
que levades na alma, como un facho,
un cachón de luz co que alumades
a vosa dignidade, e unha brétema
escura feita de saudade e morriña.
Vós dixestes que non á pobreza,
á inxustiza. Co corazón esnaquizado
colléstedes o carniño de América
-o mar azul como a esperanza,
arrepiante o mesmo que a carraxepara
deixar o voso esforzo maduro
de vellos europeos, nesas terras
inmensas e inquedas, que arelan
forxar o seu destino humanamente.
Vós tripades os vieiros de Europa
-desandando o Camiño de Santiagoe
o voso sacrificio calado, o voso
labourar, fixo florecer economías,
soportes do espírito e da cultura.
Vós dixestes non aínda sen dicilo.
Estades a loitar como valentes; o voso
corpo está canso e magoado; tedes
unha saudade acesa, moura, queimando,
rillando, torturando a vosa alma.
Tedes unha patria, aló nun curruncho
da Iberia, rodeada de mares; habitada
de vello por lobos, cucos e raposos;
batida polas neves, choivas e xeadas,
ateigada de tebra. Os amos néganlle
a súa dignidade, o pan e máis o sal,
incluso o dereito de falarlle a Deus,
de queixarse a Deus na propia fala.

Remol (1970)

sábado, 1 de febreiro de 2020

Laio dun emigrante


                                                                Para Santos Blanco en Bos Aires

O meu corazón non está aquí: está nunha terra
tan lonxana que case se me esquece. Lembro
acotío o meu país, a terra do meu espírito,
a patria do meu desacougo o do meu amor,
a nación da miña coita,
o berce de canto foi para min soño e arela.
Teño necesidade de lembrar para non morrer.
Aquí todo me é alleo: palabras,
xestos que non son para min,
paisaxes que non foron feítas para os meus olios,
camiños polos que non me atrevo a camiñar.
Na miña patria todo era ledo:
eran ledos os homes,
a confianza con que o veciño pausaba a súa mao
sabor dos teus ombreiros,
o murmurio dos regatos,
o traballo de cada día;
a esperanza forte que, como un carballo, estaba
enraizada no escuro torrón do noso peito;
incluso eran ledas as canciós
en escura tristura sempre acesas.
Aínda que había causas que non eran, por certo,
nada ledas: a soldada insuficiente;
a loita escura, xorda, contra a inseguridade,
contra a pobreza.
Vale máis cavilar para non sufrir,
e non pudrir o sangue.
Hai que tirar como se poida;
vivir -sempre vivir- é o que de verdade importa.
Ao fin de contas un non é de aquí nin de alí:
un é un emigrante,
unha fantasma;
unha cousa que, como unha mercancía,
anda a a rolar por aí adiante.

Remol (1970)


martes, 31 de decembro de 2019

domingo, 1 de decembro de 2019

Oración

Suplicamos con toda a nosa alma, o don de poder interpretar o misterio de cada cousa. Que os vellos camiños, cheos de memorias, nos digan as súas alegrías e as súas mágoas.Que nos conten o gozo con que levaron aos limpos de espíritu e aos inocentes e nos mostren as feridas que lles deixaron os malfeitores pra ollar o xeito de remedialas e, se é posible, borralas. Todolos camiños son fermosos: os da terra, os da auga, os do aire. Todos levan ao mesmo lugar, aínda que algunhos non o sepan: á ermida da Nosa Señora Santa Isabel de Outeiro de Rei da Terra Chá. Que eses camiños permanezan dos séculos polos séculos. Amén.

Novena a Santa Isabel, 1995

Amizade de sons


O Cepelo, TeiS, decembro 2019
O Cepelo é o de sempre: rozas, curros, prados. O regato divide as parroquias de Outeiro de Rei e Robra. O silencio é amigo e fondo. Pódese ollar a transparencia do aire. Escoítase a voz dos paxaros inverníos: corvos, aves frías e pegas. Os seus berros -que non cantos- firen a tarde que semella desangrarse na luz deste sol esvaecido. Sería maravilloso poder quedar eiquí horas e horas, escoitando o rumor do regueiro, contemprando as árbres, fundíndose na limpeza do aire e sobresaltándose cos berros dos corvos e co grá-grá das pegas. Fainos falla máis contacto coa natureza e unha meirande familiaridade co silencio -nós que somos tan faladores- pois xa cáseque non nos coñece. Nin nós a él.

Anaco de "Viaxe sentimental a Outeiro de Rei", 
recollido en Andando a Terra, 1990, A Nosa Terrra


domingo, 2 de xuño de 2019

Cantiga da barqueira

Este texto de Manuel María foi musicado por Uxía e aparece recollido no primeiro disco en solitario de Sonia Lebedinsky. Foi un pracer inesperado escoitarllo hoxe no Vello Cárcere de Lugo, no ciclo Mulleres con forza:

Miña doce amiga
ti serás barqueira,
que agroman as rosas
na outra ribeira.
Agromaron rosas
pra que sexas barqueira,
que non agromaron 
porque é primaveira.
Pra que sexas barqueira
ao ir a collelas,
agroman as rosas
naquela roseira.

Libro das cantigas (1955)