Testemuño histórico

Moitos poemas do autor de Terra Chá foron musicados, como xa se dixo nalgunha outra ocasión; aquí queda este, no que denunciaba a especulación coas terras de distintas comarcas galegas e o xeito forzado en que se asentaban determinadas empresas rexeitadas pola vontade popular, grazas ao apoio do goberno (da ditadura e da posterior transición). A esta peza púxolle música Fuxan os ventos. 

Para terdes máis información sobre o caso das Encrobas, podedes ver o documental de Xosé Bocixa, nado en Cerceda, titulado "As encrobas. A ceo aberto".

Cantiga das Encrobas

Primeiro Portomarín,
logo Castrelo do Miño.
¡Dispois tocoulle As Encrobas
sufrir parello destiño!
Raposos capitalistas
que non deixan un torrón,
sementan todo de lixo,
porcallada e polución.
Nas nosas terras labregas,
fértiles e feiticeiras,
queren erger celulosas
que cheiran como esterqueiras
Queren encher a Galicia
de industrias contaminantes
e que o noso povo siga
a producir emigrantes.
As terras son dos labregos
dende tempo inmemorial
mais agora, sin razón,
rouballas o capital.
Cando o povo pide o seu
con valente e baril
mándanlle, pra contentalo,
cabaleiros de servir.
Hai pouco foi nas Encrobas,
ás portas de Xove están,
Si a algún lugar non chegaron
axiña apareceran.

Disco “ O tequeletéquele” de Fuxan os Ventos, 1977

Mestres da Memoria

Hoxe tivo lugar a gala da AELG na que se lles entregou o premio de Mestres da Memoria a Mini e Mero, dous grandes da música e da cultura galega. A relación que mantiveron con Manuel María foi estreita, e moitos versos do escritor chairego foron logo musicados por eles, tanto dende Fuxan os Ventos, como dende A Quenlla. Aquí fica este exemplo como recoñecemento á súa laboura:

Labrego

Toda a miña xente

de labregos foi,

xunguidos á terra

con xugo de boi.

Meu pai é labrego,

tamén meus avós:

¡pasáronse a vida

tripando terrós...!

Meu pai é labrego,

labrego naceu,

¡e labra nos eidos

traballando a treu!

Meu pai é labrego,

labrego naceu.

¡Meu pai é labrego,

sen terra de seu!

Meu pai é labrego,

labreguiño eu son.

¡Pasarei a vida

xunguido ao terrón!

Os soños na gaiola (1972)

Agora que os gandeiros están nas rúas defendendo o seu, non está de máis lembrar algunha das moitas composicións poéticas de Manuel María en relación cos labregos e a súa forma de vida. Aínda que quizais o máis coñecido sexa o poema "Labrego" incluído en Os soños na gaiola (feito popular por Fuxan os Ventos), aquí quedan os primeiros versos doutro publicado posteriormente:

O labrego

Un labrego tan só é unha cousa

que case non repousa.

Da sementeira a seitura

pasando pola cava,

a súa vida é moi dura

e moi escrava.

Sempre trafegando,

arando,

sachando,

mallando,

gadañando,

percurando o gando.

Sempre a ollara parao ceo

con medo e con receo.

Sempre a sementar ilusión,

poñendo na semente o corazón,

para colleitar pobreza

e máis tristura [...]

Versos para cantar en feiras e romaxes (1969)

O primeiro, un clásico

Moitos galegos e galegas medramos oíndo aos nosos facer seus estes versos:

Non canta na Chá ninguén.
Por eso o meu carro canta.
Canta o seu eixo tan ben
que a señardade me espanta.

Por suposto, é "O carro", magnificamente musicado en máis dunha ocasión. Aquí remítovos á versión clásica, de Fuxan os ventos.