luns, 21 de decembro de 2015

Acuso á clase media

O poeta da chaira denunciaba o comportamento dunha boa parte da sociedade do seu tempo, en composicións tan directas como "Acuso á clase media", que se cita a continuación. Na páxina da Fundación Manuel María de Estudos Galegos podédela oír na súa propia voz.

Acuso á clase media —grandes e pequenos burgueses—
porque eles foron e son os que traizoan
o espírito sinxelo, enxebre e antergo de Galicia.
Pertenzo ao pobo e falo no seu nome.
Falo en nome dos mariñeiros, dos labregos,
dos ferreiros, dos criados de servir,
dos zoqueiros, dos muiñeiros e arrieiros;
dos humildes carpinteiros de ribeira,
dos alugados que ian a Castela;
dos caseiros que non teñen terra de seu;
dos que se ven obrigados a emigrar;
dos pobres de espírito e dos pobres de pedir;
do coitado xornaleiro que de sol a sol
ainda anda virando a terra co arado romano.
Falo en nome de todos aqueles que,
anque teñen razón, non llela dan.
Acuso á clase media de egoísmo,
de non ser solidaria co seu pobo,
de brutalidade e de ignorancia,
de lle bicar os pés aos poderosos,
de traficar coa fame e coa miseria,
de vivir na súa terra despreciándoa,
intentando borrar o seu ser idioma,
asasinando o seu ser diferenciado.
Acuso á clase media de servil,
de axionallarse diante dos que mandan,
traicionando aos seus, á xente súa,
ao pobo indefenso e aldraxado.
Acuso á clase media de imitar
as modas que impoñen en Madrid
e de pechar cobardemente os ollos
ás realidades que teñen diante si.
Clase media, grandes e pequenos burgueses,
comerciantes enriquecidos co estraperlo,
viñateiros, aceiteiros, contratistas,
abogados sen lei e sen conciencia,
propietarios de casas e de contas correntes,
burócratas que adulades ao amo
e que esquecedes ao pobo do que vides;
xentes que comerciades coa emigración,
coa fame, coa inxustiza e coa miseria;
ladróns que procurades títulos nobiliarios,
asasinos que mercades indulxencias e autos
derradeiro modelo que vos leven ao ceo,
¡no nome do pobo, eu vos acuso!

Remol (1970)


domingo, 20 de decembro de 2015

Mensaxe para tal día coma hoxe

Manuel María era un home moi comprometido coa súa terra, non só en canto á súa escrita, tamén no que se refería á súa ideoloxía, tal como manifestaba en poemas coma este:

A bandeira

A bandeira de Galiza
é dun branco inmaculado
con unha banda de azul
que a atravesa lado a lado.

E no medio do azul
-cores do ceo e do mar-
a estrela de cinco puntas
como un facho a relumbrar

Esa estreliña vermella
de sangue roxa e caudal
é signo liberador
do asoballo nacional.

A bandeira de Galiza
sen a estreliña vermella
parece que algo lle falta:
¡un soño morto semella!

Vermello, branco e azul
berran na nosa bandeira
¡a nosa esperanza de hoxe
e a da Galicia vindeira!

As rúas do vento ceibe (1979)

sábado, 19 de decembro de 2015

O cuco

Canta cuco ou cala cuco:
eu en ti xa non che creo
desque sei que vas poñer
o teu ovo en niño alleo.

Desleixado e perguiceiro,
soio pensas en folgar.
¡Dices somentes dúas notas
e xa tés que descansar!

¡Canta cuco ou cala cuco,
perguiceiro, nugallón:
a min pouco che me importa
que esteñas cantando ou non!

Os soños na gaiola (1972)

venres, 18 de decembro de 2015

... seguimos soñando

Sempre ando soñando arreo
-non mo tomedes a mal-
cun invento, no que creo,
¡no meu país ideal...!

Este país do que eu falo
sen mentiras nin ladrós:
¡sabe que o odio é moi malo
e que os amores son bos!

E, nesta patria baril,
da que son o señor dono,
hai amenceres de abril
e atardeceres de outono.

Que o meu país é unha illa
sen mágoas e sen tristeza.
¡O reino da marabilla
no que goberna a beleza...!

Compendio de orballos e incertezas (1991)


xoves, 17 de decembro de 2015

Xa vai tardando...

Pérdese a alma polos prados verdes... e laméntase por non ver a choiva

Prado de herba verde

Sinto que a alma se perde
no veludo deste prado.
¡Con esta boa herba verde
verei o gando arrumbado!
Se ten auguiña amorosa
que non deixe de correr,
prado de rega xeitosa
dá herba de bon manter.

Ter gando é ter diñeiro.
A herba verde moito val.
¡Pra mercar este lameiro
xa compre un bon capital!

Terra Chá (1954)

mércores, 16 de decembro de 2015

Canción do mencer

A rosada, ao mencer,
é máis densa
e máis intensa.
O estrelecer
é máis escintilante
e máis parpadexante.
O frío e os xelos
feren como coitelos.
O espírito anceiante
agarda a luz da mañá.
A claridade,
que puxa por romper,
non pode vencer
a escuridade
reinante,
teimosa e abraiante.

Canciós do lusco ao fusco (1970)

martes, 15 de decembro de 2015

Oda aos funcionarios

¡Qué útiles son os funcionarios!
¡Qué fermosura ollalos detrás
das ventaíñas, co seu ar ledo,
vital e deportivo! Son enemigos
da rutina, teñen a alma aberta
a toda innovación, nada lles
arrepía tanto como ser rebaño,
como ir enfiados nun carril.
Pensan por conta propia, toman
iniciativas, interpretan leises,
edictos e decretos. Desvívense
coa xente e soluciónanlle a un
os seus problemas por moi
arrevesados que eles sexan.
Teñen sempre a sorrisa a flor
de beizos. Calculadoras
e máquinas de escribir, entre
os seus dedos, soan o mesmo
que milagreiras violas celestiais.
Pólizas e timbres, nas súas maos,
transfigúranse en cadros de Picasso,
das liñas das instancias e das
letras dos oficios fan poemas
de amor como Neruda. E logo,
¡falan un galego tan correcto!

Odes a un tempo de paz e alegría (1972)